Inleiding
Het is een regenachtige maandagochtend, januari 2005. Als vijfdejaars geneeskundestudente heb ik een bijbaantje in het laboratorium, en ik ben net toe aan mijn eerste kopje koffie van de dag. Onderweg naar de automaat loop ik dr. Verheul, internist-oncoloog en tevens oud-werkgroepbegeleider tegen het lijf. ‘Hé, Mirjam, hoe gaat het? Ik ga binnenkort voor twee jaar naar de Verenigde Staten om onderzoek te doen. Heb je misschien zin om mee te gaan?’

Hoewel dit aanbod een complete verrassing was, hoefde ik niet lang na te denken. De wetenschappelijke stage is een verplicht onderdeel in het zesde jaar van het Utrechtse geneeskundecurriculum en ik was nog op zoek naar een onderzoeksplaats. Bovendien was ik nog nooit alleen in het buitenland geweest, dus dit leek me een unieke ervaring!

Het onderzoek
Zo kwam ik terecht in het laboratorium van dr. Roberto Pili in het Sydney Kimmel Cancer Centre van de Johns Hopkins University te Baltimore. Het speerpunt van dit lab is fundamenteel onderzoek naar nierkanker en de directe translatie van deze resultaten naar klinische studies. Als echte geneeskundestudent vond ik vooral de directe toepassing op patiënten erg aantrekkelijk.
Tijdens mijn stage heb ik gewerkt aan de opname van therapeutische antilichamen door bloedplaatjes. Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol in tumorgroei en angiogenese: Ze zijn de belangrijkste bron van serum Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF), één van de belangrijkste stimulatoren van angiogenese. Plaatjes worden gevangen in de tumorvasculatuur en stimuleren tumorgroei en vaatnieuwvorming door lokale afgifte van VEGF. Mijn directe begeleider, dr. Verheul, deed al meerdere jaren onderzoek naar bloedplaatjes in tumorgroei en metastasering en had onlangs aangetoond dat bevacizumab, een monoclonaal antilichaam tegen VEGF, wordt opgenomen door bloedplaatjes.
Mijn project was het verder uitdiepen van deze bevinding. Ik heb kunnen aantonen dat plaatjesopname van antilichaam niet specifiek is voor bevacizumab, maar dat ook andere therapeutische antilichamen worden opgenomen door de plaatjes. Verder vond ik dat incubatie met anti-VEGF antilichaam de stimulerende werking van plaatjes op endotheelcellen remt. Tenslotte heb ik gewerkt aan een diermodel om de lokalisatie van bloedplaatjes en antilichaam in vivo (in muizen) te kunnen volgen.
De Johns Hopkins University is een erg inspirerende omgeving voor het doen van onderzoek. Tijdens de vele labmeetings, lezingen en conferenties had ik de gelegenheid om presentaties bij te wonen van vooraanstaande onderzoekers op het gebied van kanker. Daarnaast heb ik ontzettend veel geleerd van de discussies met collega-onderzoekers.

De stad
Baltimore ligt aan de oostkust van de Verenigde Staten, tussen New York en Washington. De stad heeft ruim 600.000 inwoners en staat bekend om zijn seafood, het national aquarium en het American footballteam the Baltimore Ravens. Daarnaast heeft Baltimore de dubieuze eer om al enkele jaren in de top tien te staan van meest criminele steden in de Verenigde Staten...
Eén van de dingen die mij opvielen was de enorme tweedeling tussen arm en rijk. Met name de scherpe overgang tussen ‘goede’ en ‘slechte’ buurten was opvallend: aan de ene kant van de straat was het veilig, maar als je de weg overstak bevond je je opeens in een achterstandsbuurt.
Mijn appartement bevond zich in Charles Village, één van de betere buurten van Baltimore, waar ook de Homewood Campus van Johns Hopkins is. Door vlak naast de campus te wonen kon ik gebruik maken van veel studentenfaciliteiten, zoals de universiteitsbibliotheek, de sportschool en de pendelbus die dagelijks op en neer pendelt tussen de campus en het ziekenhuis (dat ongeveer 20 minuten zuidelijk was gelegen). Binnen Charles Village was er zelfs een studententaxi, die je ’s avonds gratis naar de supermarkt bracht. Dit was vooral bedoeld voor de veiligheid, maar het was ook wel erg luxe om niet met al je boodschappen naar huis te hoeven lopen!

De cultuur
Hoewel er aanzienlijke verschillen zijn tussen de Amerikaanse en de Nederlandse cultuur, heb ik geen moeite gehad om me aan te passen. Amerikanen zijn ontzettend vriendelijk en enthousiast, vooral tegenover buitenlanders. Opvallend was ook de Amerikaanse vaderlandsliefde: bij iedere feestelijke aangelegenheid wordt het volkslied gespeeld en veel huizen hebben een Amerikaanse vlag buiten hangen.
Waar ik vooral in het begin erg veel moeite had was de Amerikaanse consumptiecultuur: alles is groot (frisdrank is alleen verkrijgbaar in 2 liter flessen en melk wordt verkocht per gallon) en er wordt ontzettend veel weggegooid. In de supermarkt worden je boodschappen voor je ingepakt in plastic tasjes, waarvan je er per keer zo’n tien meekrijgt… Daarnaast heeft vrijwel iedere Amerikaan een auto. Als echte Hollandse gebruikte ik ‘gewoon’ mijn fiets, wat voor de Amerikanen erg bijzonder was en mij al gauw de bijnaam ‘biking lady’ opleverde!
Eten is voor Amerikanen erg belangrijk. Amerikanen eten vaak buiten de deur, en uit eten gaan is bijna net zo duur als zelf koken (dit ook door de hoge prijzen van verse groenten en fruit). Ook de vele lezingen en vergaderingen waren veelal rond etenstijd, waarbij de maaltijd varieerde van luxe sandwiches tot pizza of zelfs chinees buffet. Het Nederlandse broodje kaas is voor Amerikanen onbegrijpelijk!

Vrije tijd
Ik doe al sinds mijn jeugd aan wedstrijdzwemmen en sinds enkele jaren ook aan triathlon. Dit bleek tijdens mijn stage in de VS een groot voordeel. De universiteitscampus had een grote sportschool met zwembad, en als ik niet aan het werk was in het lab, was ik vaak in het zwembad of de sportschool om mijn conditie op peil te houden. Via de sport heb ik veel ‘echte’ Amerikaanse vrienden ontmoet, met wie ik ook buiten de sportschool veel optrok. Zo kwam ik terecht op een heuse Amerikaanse pool party en heb ik leren ‘pumpkin carven’ voor Halloween. Ik heb ook meegedaan aan verschillende hardloopwedstrijdjes, met als klap op de vuurpijl de halve marathon van Baltimore. Echt een geweldige ervaring: het volkslied, het enthousiasme van de deelnemers en het publiek doen je echt beseffen dat je in Amerika bent. Alleen de crabsoup achteraf was niet aan mij besteed!
Een verblijf in Baltimore kan natuurlijk niet voorbijgaan zonder een bezoek aan Washington en New York. Met name de fietstocht langs de Potomac River naar Washington is een aanrader: het is geweldig om met je mountainbike opeens voor het Witte Huis te staan! Met Thanksgiving was ik Boston en met mijn ouders (die halverwege mijn stage op bezoek kwamen) heb ik een midweek doorgebracht in één van Maryland’s State Parcs.

Tot slot
Al met al kan ik een buitenlandse stage aan iedereen aanraden. Ik heb ontzettend veel geleerd over het doen van onderzoek en het rapporteren van resultaten. Het meest heb ik echter geleerd door zelfstandig te leven in een vreemd land met een andere cultuur. Ik wil de Saal van Zwanenberg Stichting hartelijk bedanken voor het mogelijk maken van deze geweldige ervaring!