Breakthrough Breast Cancer Research Edinburgh, januari – juli 2009

Op 12 januari 2009 zette ik mijn eerste voet op Schotse bodem. Met zwaar bepakte backpack stapte ik de taxi in. Ik dacht vloeiend Engels te kunnen spreken, maar tijdens de conversatie met mijn Schotse buschauffeur begon ik daar aan te twijfelen. Enkele uren later werd ik gerust gesteld; evenals dat je een Schot absoluut geen Engelsman mag noemen, kun je het Schotse dialect onmogelijk voor Engels door laten gaan.
 
Ik ben naar Edinburgh afgereisd om als onderdeel van mijn studie Bio-Farmaceutische Wetenschappen 6 maanden onderzoek te doen in het Breakthrough Breast Cancer Research lab. Dit lab is in juli 2008 geopend en behoort tot één van de vijf onderzoeksafdelingen in de UK die zich speciaal richten op borstkanker en hieraan gerelateerde vormen van kanker. Het lab biedt vele nieuwe onderzoeksfaciliteiten en een samenwerkingsverband tussen verschillende disciplines zoals chirurgie, pathologie en bioinformatica.

Onderzoeksproject
Mijn onderzoek richtte zich op een potentiele nieuwe behandelwijze van eierstokkanker, de meest dodelijke gynaecologische kanker in de westerse wereld. Dit wordt deels veroorzaakt door een gebrek aan effectieve behandeling voor de ziekte. Standaard behandeling is de chemotherapie carboplatin, waar 80% van de patienten in de loop van de behandeling niet meer op reageert. Sinds de laatste jaren richt men zich steeds meer op de ontwikkeling van medicijnen die specifiek kankercellen remmen met als voordeel dat de bijwerkingen minder zijn. Mijn onderzoek richtte zich op de combinatietherapie van Herceptin & Pertuzumab voor eierstokkanker. Deze medicijnen binden specifiek aan de HER2 groeireceptor en remmen daardoor de tumorprogressie. Onlangs is gebleken dat de combinatie van Pertuzumab en Herceptin in patienten met borstkanker veelbelovend is, en naar aanleiding van deze resulaten is er onderzoek opgestart naar deze therapie in eierstokkanker. Ik heb het effect van deze combinatie behandeling in vergelijking met de mono-therapiën van Herceptin en Pertuzumab onderzocht in muismodellen.
 
Ik vond het fascinerend om te zien dat sommige tumoren compleet verdwenen na een behandeling van Herceptin plus Pertuzumab, terwijl de reguliere chemotherapie die de patient in het verleden had ontvangen geen enkel resultaat boekte. Het is slechts een klein deel van de patientenpopulatie die baat heeft bij deze nieuwe gerichte behandeling, maar gezien de effectiviteit zeker de moeite waard om verder te onderzoeken. De resultaten van mijn onderzoek geven meer inzicht in de werking van deze behandeling en dragen bij aan de ontwikkeling van specifiek gerichte therapie in eierstokkanker.

Research in de UK
Mijn tijd in het Breakthough lab is enorm leerzaam geweest. Tijdens mijn project heb ik ervaring opgedaan met een breed scala aan labtechnieken. Daarnaast heb ik door de samenwerking tussen chirurgen, pathologen en bioinformatici in het lab geleerd kritisch met de data om te gaan. Waar een bioinformaticus erg enthousiast kan worden van complexe schema’s en verbanden die hij ontdekt heeft, zal de chirurg eerder de vraag stellen of dit zijn patient daadwerkelijk beter gaat maken. Beiden spreken een compleet verschillende taal, maar in het Breakthrough lab wordt er alles aan gedaan om de communicatie te verbeteren waardoor de strijd tegen kanker efficienter wordt.
 
Eén van de dingen die mij erg opviel was de manier waarop (kanker)onderzoek in de UK wordt gefinancieerd. Wanneer je je in de straten van Edinburgh begeeft, ontkom je namelijk niet aan de Britse charity-cultuur. In de winkelstraten zie je overal reclame teksten voor talloze weldaadstichtingen en het is makkelijker om een charity-shop te vinden dan een supermarkt. Ook Cancer Research UK is vollop vertegenwoordigd; “We are the world's leading independent organisation dedicated to cancer research. Cancer Research UK is almost entirely funded by donations from the public.” Met een aantal collega’s heb ik in juni deelgenomen aan de ‘Race For Life’ om geld op te halen voor ons eigen onderzoek. Tussen 8000 roze geklede vrouwen hebben we 10 km gerend, een mooie ervaring.

Vrije tijd
Naast het onderzoek heb ik met volle teugen genoten van het Schotse leven. Toen ik in Edinburgh aankwam heb ik 1 nachtje in een hostel gelogeerd, waarna ik de volgende dag op huizenzoektocht ben gegaan. Via websites zoals gumtree.com en spareroom.co.uk had ik van tevoren al een aantal afspraken gemaakt voor het bezichtigen van kamers. De eerste kamer die ik bezocht was heel erg mooi en ik kon gelijk intrekken. Ik voelde me al snel thuis en mijn huisgenoten zijn na 8 maanden goede vrienden geworden. Mijn Schotse huisgenoot was barman in de pub onder onze flat en dankzij hem is een belangrijk element van de Schotse cultuur me niet ontgaan; het drinken van wisky en ale. Na een tijdje begrijp je vanzelf waar dat Schotse accent vandaan komt..
 
Edinburgh zelf is heel erg internationaal, maar in alle dorpjes op het platteland zijn ze niet te missen; schotten met grauwe gezichten, knobbelige neuzen en een onverstaanbaar accent. Hier en daar hebben ze ook wat rare gewoontes. Het is bijvoorbeeld gebruikelijk om in een Fish & Chips zaak een gefrituurde Mars-reep te bestellen. Ik heb me verbaasd over de prachtige natuur in Schotland en ben dan ook vaak de stad ontvlucht. Eén van de hoogtepunten was een weekje surfen bij het westelijk gelegen eiland Tiree. Witte stranden, een helblauwe zee en een lekker zonnetje; dat verwacht je niet direct als je aan Schotland denkt he? Bovendien liepen de koeien en schapen er op het strand, een aparte gewaarwording.
 
Het leuke van een nieuwe start in een ander land is dat je alle vrijheid hebt om te beslissen waar je je vrije tijd mee gaat vullen. In het begin was deze leegte soms wat beangstigend, maar uiteindelijk vond ik genoeg bezigheden. Doordeweeks vermaakte ik me met een potje voetbal in het park en ik speelde dwarsfluit in een symphonie orkest.

Toekomstplannen
Tijdens de afgelopen maanden heb ik een hoop geleerd over de wetenschap en over mezelf. Waar ik voorheen nog mijn twijfels had over een vervolgcarriere als onderzoeker, ben ik er nu van overtuigd dat dit juist goed bij mij past en dat ik er genoeg creativiteit in kwijt kan. Op dit moment ben ik op zoek naar een uitdagend PhD project, wellicht deels in Nederland en deels in Edinburgh. Ik wil de Dr. Saal van Zwanenbergstichting heel erg hartelijk bedanken voor het mogelijk maken van deze onvergetelijke ervaring.